Anton Cramer (links) en Joop van Ommen in de WRZV-hallen. (foto: Frans Paalman)
Anton Cramer (links) en Joop van Ommen in de WRZV-hallen. (foto: Frans Paalman) (Foto Frans Paalman Zwolle)

Anton Cramer tekent leven en drijfveren van Joop van Ommen op

Zwolle - Zijn naam kent bijna iedereen in Zwolle wel, en ook waar hij zich met hart en ziel voor inzet is algemeen bekend. Maar wat voor persoon gaat er schuil achter die markante verschijning en wáárom geeft Joop van Ommen alles wat hij kan voor de Zwolse dak- en thuislozen? Anton Cramer zocht, vroeg door, beleefde mee en vond de man achter de naam. Het resulteerde in het boek 'Het leven ligt op straat'. Het is vanaf 30 november te koop in de Zwolse boekhandels.

(door Carijn Oomkens)

In een kantoortje in de WZRV-hallen, tot nog niet zo lang geleden ook Van Ommens werkterrein, vertellen Anton Cramer en Joop van Ommen over hun boek en vooral hoe dat tot stand kwam. Het kostte hen veel, maar bracht de mannen ook dichter bij elkaar. "Ik heb er twee geweldige mensen, Joop en zijn vrouw Joyce, bij gekregen", stelt Cramer knikkend in de richting van Van Ommen.

Vóór het boek kenden Cramer en Van Ommen elkaar niet echt. "Ik heb hem in het stadhuis meegemaakt, ik heb hier in de hal gevoetbald, maar Joop had voor mij iets mystieks."vertelt Cramer, "Ik had altijd veel bewondering voor hem: de grote Joop van Ommen, Maar wie was hij echt? Hij was voor mij een wandelend vraagteken." Ze raakten aan de praat toen Cramer voor De Peperbus over het kerstdiner voor minima schreef. "Ik heb hier toen vier uur gezeten, voor iets wat een simpel verhaaltje moest worden. Zoveel had die man te vertellen."

Hij liet zich ontvallen dat Van Ommen zijn levensverhaal zou moeten optekenen in een boek. Er ging een jaar overheen, tot Van Ommen 70 jaar werd en na dertig jaar afscheid nam van de WRZV-hallen. Het idee van Cramer kwam weer boven. "En als er iemand zou zijn die dit zou kunnen schrijven, dan is hij het", wijst Van Ommen. "Anton moest het boek maken."

Cramer twijfelde, er was immers al genoeg geschreven over Joop van Ommen. Maar er was toch die drang om te weten te komen wat de drijfveren waren van Van Ommen. "Ik ben aan de achterkant van Joop gaan peuteren", omschrijft hij. "En wat er toen het eerste gesprek meteen gebeurde was heftig. Er kwamen allerlei verhalen op tafel. Over zijn jeugd, een gebroken gezin, armoede en zijn strijd met de Gemeente. We konden er allebei niet van slapen. Daarna temperde het enthousiasme wat, uit zelfbescherming misschien en dat was niet goed. Ik wilde niet het zoveelste boek schrijven. Om dit goed te kunnen doen moesten we nog meer naar binnen kijken. Joop haalde diep adem en begon een verhaal. Dat was het verhaal waarmee het boek begint."

Met het boek wil Cramer Zwolle deelgenoot maken van wat Van Ommen tegenkwam bij zijn strijd om mensen van de straat te houden. "Mijn schrijfstijl is bewust zo gekozen dat het te lezen is voor iedereen. Natuurlijk heb ik een mening en Joop ook, en dat lees je ook terug in het boek. Maar ik wil dat de lezer daarbij zijn eigen keuzes kan maken, we dringen niets op. Het laat wel heel duidelijk de machteloosheid zien van Van Ommen zien die met zijn rug tegen de muur stond. Maar zet je een Van Ommen tegen de muur, dan moet je oppassen. Dat heb ik gemerkt."

Van Ommen werkte op de taxi, deed straathoekwerk met kansarme jongeren en bracht ze in beweging met zaalvoetbal. Dat resulteerde in de Stichting WRZV. Op de taxi kwam hij op gegeven moment, midden in de nacht de 14-jarige Robbie tegen. Hij kende de jongen van het zaalvoetbal. Er was gedoe geweest thuis en Robbie wilde niet terug. Van Ommen reed hem naar zijn eigen huis. De jongen werd opgenomen in het gezin en bloeide weer op.

In de jaren tachtig werd de sporthal gebouwd die we nu nog kennen als de WRZV-hallen. Het was ook de plek waar Van Ommen zijn eerste oudere dakloze opving. "Bram was tachtig toen ik hem tegenkwam. Ik kende hem nog van de markt waar hij met bloemen stond. Ik kon hem niet buiten laten slapen en heb hem laten overnachten in de kleedkamers. Die stonden 's nachts toch leeg." Van Ommens uitdrukking verzacht direct zodra hij geëmotioneerd terugdenkt aan zijn oude vriend. Het is typisch voor hem weet Cramer.

"Je ziet een man met een pantser, met een harde toon. Daarachter zit iemand die zijn hart openstelt voor anderen en die heeft geleerd om te laten zien wat hij voelt. Een man die veel heeft gegeven en veel tegenslagen heeft gehad."

Van Ommens levensdoel: niemand op straat, is nog altijd actueel. Nu meer nog dan pakweg tien jaar geleden, vertellen de mannen. Van Ommen spreekt zich daarom nog steeds uit. "De winter komt er weer aan", waarschuwt hij. "Als er ook maar iemand op straat moet slapen, haal ik desnoods een tentje bij Leerentvelt en dan zet ik die op vóór het stadhuis als het moet."

Het leven ligt op straat kost 16,50 euro, waarvan 1 euro naar stichting KiKa gaat. Minister Arie Slob reikt zaterdag het eerste exemplaar uit aan Van Ommens echtgenote tijdens een besloten bijeenkomst, een eerbetoon als dank voor haar steun. Daarna is het te koop bij de Zwolse boekhandels en op de Open dag van De Herberg, eveneens 30 november.

Carijn Oomkens
Meer berichten