Zwolle Hilda van der Tuin over brugklassers. © 2015 Foto Frans Paalman Zwolle
Zwolle Hilda van der Tuin over brugklassers. © 2015 Foto Frans Paalman Zwolle (FotoPersBuro Frans Paalman)

Trauma bij kinderen

Onze jongste wordt regelmatig door zijn oudere broers in de maling genomen. Dat is best wel eens moeilijk voor hem. Laatst eindigde zo'n plagerijtje met de opmerking van grote broer: ''Mama weet wel hoe ze jou weer van het trauma af kan helpen.'' Ik moest er in dit geval om glimlachen maar onwillekeurig gingen mijn gedachten naar die kinderen in mijn werk die een echt trauma hebben opgelopen.

Een trauma is een schokkende gebeurtenis die zo erg is dat het lichaam de daarbij behorende gevoelens niet kan verwerken. De emoties zijn te overweldigend waardoor het lichaam als het ware bevriest. Hierdoor blijven nare beelden of details 'hangen'. Dit kan plaatsvinden na een eenmalige gebeurtenis zoals een ongeluk . Maar ook terugkerende situaties in de tijd (bijvoorbeeld geweldsuitbarstingen in een gezin) kunnen een trauma achterlaten. De symptomen die kinderen kunnen laten zien zijn divers. Als het gaat om nachtmerries of herbelevingen wordt dit meestal vrij snel in verband gebracht met een nare gebeurtenis. Maar soms zijn de signalen lastiger te herkennen.

Een meisje van 9 jaar kwam bij mij omdat ze thuis én op school brutaal gedrag liet zien. Ze accepteerde geen autoriteit van haar ouders of de juf en maakte veel ruzie. Na een aantal gesprekken liet het meisje zich ontvallen dat zij in de derde klas gepest was. Hè? Dat was nieuwe informatie voor mij. Ik nodigde de ouders uit voor een tussengesprek en die waren verbaasd. Destijds had het meisje thuis wel verteld dat ze het niet fijn vond op school. De ouders hadden navraag gedaan bij de juf maar die zei dat zij niets bijzonders zag in de klas. Er was verder geen actie ondernomen. Door een verhuizing kwam het meisje terecht op een andere basisschool waar ze zich goed voelde.

Het opstandige gedrag dat het meisje nu liet zien was een reactie op de traumatische gebeurtenissen in groep drie. Onbewust verweet ze haar ouders en leerkracht dat ze haar niet hadden geloofd en dat uitte ze op deze manier. In overleg met ouders besloot ik een EMDR-sessie te doen. Met deze methode wordt het trauma weer opgeroepen zodat de informatie opnieuw verwerkt kan worden door de hersenen. Het meisje kon moeiteloos allerlei details terughalen van de pesterijen en werd zeer emotioneel. Door de oefening lukte het gelukkig om alles op te ruimen en na een half uur was ze helemaal tot rust gekomen. Ze maakte een mooie tekening van het fijne gevoel dat ze nu in haar lijf kon ervaren en huppelde bijna naar buiten. Een paar dagen later kreeg ik van ouders een mail dat ze hun vrolijke meisje weer terug hadden.

Nare gebeurtenissen, we ontkomen er helaas niet aan. Vaak is het genoeg om naar je kind te luisteren en over de situatie te praten. Maar soms zit het toch dieper. Aarzel dan niet om hulp te zoeken zodat je kind de kans krijgt de 'vastgezette' gevoelens op een gezonde manier te verwerken.

Hilda van der Tuin is kinder- en jongerencoach. Wil je meer informatie of persoonlijke begeleiding voor je kind? Kijk dan op www.jijzwolle.nl

Joop de Haan
Meer berichten