Toon Hagen repeteert in de Grote Kerk met zijn koor voor de Johannes Passion.
Toon Hagen repeteert in de Grote Kerk met zijn koor voor de Johannes Passion. (Foto Frans Paalman Zwolle)

Bach's passie is bloedserieus

Zwolle - Bach heeft voor ieder evangelie in de Bijbel een Passion geschreven. De Matthäus passion is de bekendste, de Lucas en een Marcus Passion zijn veel minder bekend. In Zwolle wordt zondag de Johannes Passion uitgevoerd door de Michaëlscantorij, Musica Michaelis en solisten, onder leiding van Toon Hagen. "Zo heeft geen dominee mij het Johannes-evangelie kunnen vertellen",zegt hij over deze Passion.

(door Johan Boomsma)

De pas gerestaureerde consistoriekamer van de Grote kerk vult zich langzaam met koorleden. Ze komen binnen via een trap die onder het imposante Schnitgerorgel doorloopt. Normaal gesproken zou de uitvoering van de Johannes Passion in deze kerk zijn geweest, maar door de restauratie is dit nu niet mogelijk. Het middenschip is met plastic doeken ingepakt, de oude houten vloeren worden weggehaald en overal liggen bouwmaterialen. Als uiteindelijk iedereen een plekje heeft gevonden wordt er begonnen met inzingen. En zingen doe je met je hele lichaam, dus daar horen ook wat rek en strekoefeningen bij.

Dat de Grote Kerk bekend terrein is mag duidelijk zijn. "De Grote Kerk is eigenlijk onze thuishaven," licht Corien Kok van Musica Michaelis toe. Maar dat voor de Johannes Passion wordt uitgeweken naar de OLV-basiliek maakt niet uit, zegt dirigent Toon Hagen. "Maar in de Grote Kerk zijn we wel vertrouwd met de ruimte."

Er is gekozen voor de Johannes Passion omdat de Mattheus Passion al veel wordt uitgevoerd. Hoewel het als concert wordt uitgevoerd is de intentie wel anders. "Het is heel mooi om het vanuit een kerkmuzikale traditie te laten klinken, dus in het toewerken naar Pasen. Als kerkmusicus heb je toch de intentie om het aan zoveel mogelijk mensen aan te bieden. Bovendien vind ik het belangrijk dat de muziek voor iedereen toegankelijk is."

Het bijzondere van de muziek van Bach is dat het al eeuwen meegaat. "Het is fijn dat er in de muziek ruimte wordt gecreëerd. Dat het gaat om wat je met elkaar communiceert waar geen woorden voor zijn." Dat is iets wat Bach als geen ander kan. "Ik heb het Johannes evangelie natuurlijk al veel gehoord. Maar nu we zo met de Johannes Passion bezig zijn denk ik: zo heeft geen dominee het mij nog kunnen vertellen. Bij een passie denken we vaak aan treurige dingen, maar dat is niet zo. Want als je met passie je werk doet, dan ontdek je dat die Christus-figuur dat ook deed, gepassioneerd bezig zijn met waar 'ie voor stond."

Het is ook een echte Zwolse passie, de eerste keer dat de Johannes Passion hier op deze manier wordt uitgevoerd. Veel musici, koorleden en solisten komen uit de stad. "Iedereen heeft wel iets met Zwolle. Het is dan ook een wens om het voor en door de stad te doen," benadrukt Kok. "En het is een misvatting alsof het allemaal in het westen gebeurd," vult Hagen aan. "Er lopen hier ook ontzettend veel fantastische musici rondt."

Buiten klinkt de beiaard van de Peperbus. Terwijl een grijs morgenlicht door de hoge ramen van de achthoekige ruimte valt, is binnen de repetitie begonnen. En dan wordt duidelijk hoe Bach de muziek heeft bedoeld.

"Door de akoestiek krijg je een soort afterbeat, vanwege de accenten op de noten. Het is eigenlijk zo modern als ik weet niet wat," vertelt een koorlid als er even een korte pauze valt. Tijdens de repetitie wordt zichtbaar wat passie is, namelijk toewijding aan de muziek.

Of, zoals Hagen het eerder verduidelijkte, "Er wordt een verhaal vertelt waarin allemaal lagen van menselijk emoties zitten. Er is een taak die volbracht moet worden. Je staat ten dienste van iets, waar je met huid en haar bij betrokken bent. Bach moet een ontzettende kenner van menselijke emoties zijn geweest." Dat het nu serious business wordt is geen grap. In de voorverkoop zijn 450 kaarten verkocht, 50 kaarten zijn op 14 april nog bij de deur beschikbaar. 13 april is de generale repetitie, dan moet het de 14de allemaal goed gaan. "Het wordt op een gegeven moment bloedserieus, het is toch heilige grond en dat is een besef dat je moet overbrengen." aldus Toon Hagen.

Op 14 april wordt de Johannes Passion uitgevoerd in de Onze Lieve Vrouwebasiliek. De aanvang is 19.30 en er zijn nog beperkt kaarten verkrijgbaar aan de deur.

Johan Boomsma
Meer berichten