Foto: Joop de Haan
Column

Historisch besef

De gemeente is als eigenaar van leegstaande panden op zoek naar nieuwe huurders. Zo staan het voormalige provinciehuis en het oude politiebureau in de etalage. Het loopt nog niet storm. De markt voor publiek aantrekkende centrumfuncties, zoals winkels en horeca, is verzadigd. Ook de specifieke voorwaarden, zoals de Rijksmonumentenstatus, maken het zoeken naar geschikte huurders niet makkelijker. Daarom legt de gemeente de bal nu bij haar inwoners. Met de vraag 'welke geniale geest weet een goede bestemming' mag iedereen een plan indienen. Ideeën armoede in het stadhuis of een uiting van burgerparticipatie?

Of er veel plannen zullen worden ingediend? De oproep biedt natuurlijk wel kansen. Er zal voor de panden niet de hoofdprijs worden gevraagd en bij goede plannen zal men bereid zijn mee te werken. De verzadigde markt leidt tot de vraag of bij de plannen niet uitgegaan zou moeten worden van verplaatsing van functies in plaats van het zoeken naar nieuwe functies? Vervolgens is dan de vraag welke functies thans op de verkeerde plaats zijn gevestigd of welke gebouwen zo detoneren dat ze beter afgebroken kunnen worden? Op deze manier wordt het opvullen van politiebureau en provinciehuis een stuk eenvoudiger. Beïnvloeding van de vrije markt? Jazeker, maar als daardoor voor de stad een beter eindresultaat ontstaat mag dat geen obstakel zijn. Niet voor niets worden er op dit moment ook vraagtekens geplaatst bij de marktwerking in de zorg en (sociale) woningbouw.

Vrijwel alle Blauwvingers zullen voorstander zijn van een afbraak van het Weeshuisstraatcomplex en dan vooral het deel waar onder andere Xenos is gevestigd. Verplaats deze winkels naar het voormalig politiebureau en verwijder deze rotte kies uit het centrum. De voordelen: verdichting van het winkelcentrum, een aantrekkelijker zuidelijke entree van de stad (zeker nodig na het wegvallen van het busstation Eekwal), stadsverfraaiing en enorme mogelijkheden voor de aanleg van een fraai (historisch) Meerminneplein. Misschien zelfs met een jachthaventje of ander watergebonden horeca.

De mogelijkheden van het oude provinciehuis zijn beperkter. Dit uit 1897 stammende neogotische gebouw vraagt niet om winkels of horeca, maar een invulling die Zwolle in historisch, museaal en recreatief opzicht een boost kan geven. Eentje die in samenhang met het (nabijgelegen) Thorbeckehuis onze staatsinrichting inzichtelijk gaat maken. Niet saai, maar met een ludieke aanpak door er bijvoorbeeld Maarten van Rossem bij in te schakelen. Wie weet nog hoe Nederland bestuurskundig ooit is ontstaan en welke rol de Leidse hoogleraar Thorbecke daarin heeft gespeeld? Ja, die grondwet, dat misschien nog net. Maar de Bataafse republiek, de godsdienstvrijheid voor katholieken en het binnenhalen van een ooit gevluchte Oranje koning is bij de meesten ver weggezakt. Om over de omslag in één nacht van oerconservatief naar zeer liberaal door koning Willem II, al dan niet door chantage met zijn mogelijke homoseksuele avonturen, maar te zwijgen. Daar is museaal in de ambiance van dit prachtige gebouw absoluut iets aansprekends te maken.

Zo maar twee ideeën om leegstand om te zetten in iets wat de stad economisch, toeristisch en stedenbouwkundig verder kan brengen. Geniaal? Dat niet, maar wel met historisch besef.

Frits Smit

Joop de Haan
Meer berichten