Logo peperbus.nl


Anton Cramer op zijn vaste plek op de tribune. 'Ik kan schrijven èn voluit genieten van een wedstrijd, die twee dingen breng ik bij elkaar.' (foto Eva Posthuma)
Anton Cramer op zijn vaste plek op de tribune. 'Ik kan schrijven èn voluit genieten van een wedstrijd, die twee dingen breng ik bij elkaar.' (foto Eva Posthuma) (Foto: )

Columnist Anton Cramer heeft oog voor het kleine

Zwolle - Is het nou een voetbal boek of niet? Columnist Anton Cramer is er zelf niet helemaal uit. Feit is wel dat hij vrijdag het boek 'Van de tribune' presenteert in de perskamer van PEC Zwolle. Hij heeft er 57 van zijn gelijknamige columns voor de Peperbus in gebundeld. "Het boek stelt de vraag: wat gebeurt er met mensen als ze naar voetbal kijken? Dat is interessant, kijk maar naar het publiek als er een wedstrijd op tv is. Voetbal heeft effect op mensen."

(door Joop de Haan)

Dat is ook wat Cramer fascineert. "In het stadion zie ik de meest bizarre situaties om me heen. Mensen die zich volkomen verliezen. Ik kijk ook om me heen en denk 'wat gebeurt hier?' Ik ben daar oprecht in geïnteresseerd.'"
Cramer heeft dat sinds hij in mei 1978 voor het eerst een thuiswedstrijd van PEC Zwolle bezocht. "We woonden toen vijf maanden in Zwolle. Ik vond PEC meteen een fijne club, veel leuker dan ik in Utrecht gewend was; warm en vriendelijk, geen gedonder. Sindsdien heb ik een seizoenkaart."

Het gevoel van de supporter op de tribune wilde Cramer al lang vastleggen. "Ik kon daar alleen niet voor een publiek over schrijven. Ik was woordvoerder bij de gemeente Zwolle, ik kon niet twee petten dragen. Toen ik in 2011 voor mezelf was begonnen, wilde ik in elk geval opschrijven wat ik zag, uit een soort drang.
Hij schreef die stukjes voor zichzelf. "Ik ging na wedstrijden thuis achter de laptop zitten en schrijven. 'Wat zit je toch te schrijven?', vroeg mijn vrouw Ada. Ik heb haar toen wat stukjes voorgelezen, iets dat ik nog steeds doe. Zij zei toen: 'daar moet je wat mee doen' Ik had contacten bij de Peperbus, zo is het balletje gaan rollen."

De eerste column in 2012 ging over de magie van het stadion, hij staat ook als eerste in het boek. "Dat is toch het beeld wat mij als kind al fascineerde. De hoge stadionlampen, supporters verwachtingsvol op het stadionplein. Het is niet alleen het spelletje, maar de hele entourage."
Cramer vindt zijn onderwerpen door gade te slaan. "Kijken wat er gebeurt, en je afvragen wat dat is, met oog voor het kleine. Dan zie je altijd wel wat. Ik kan me een bloedstollende wedstrijd herinneren, iedereen was heel nerveus in de laatste minuten. En midden in die opwinding zie ik, schuin achter me, dat een man een kammetje uit zijn zak haalt en zijn haar gaat kammen. Dat vind ik zo bijzonder. Mensen gaan allemaal op hun eigen manier om met de spanning. Dat zie je ook als je na een nederlaag door de catacomben sjokt. Mensen zijn dan echt verdrietig. Ik ook"
Dat gevoel kan lang blijven hangen. "Hoe lang ligt er aan. Als je van Ajax, Feyenoord of PSV verliest, is dat niet zo erg, want die potjes verlies je meestal. Maar zoals laatst thuis tegen PSV, dat je een geweldige partij speelt, en je ziet PSV op het laatste moment een doelpunt maken... Dat gevoel duurt thuis een paar uur. Mijn vrouw laat me dan ook even met rust. Dat gevoel wordt eerlijk gezegd ook alleen maar erger in plaats van minder. Ik kan er ook wakker van liggen. Wat helpt is dat ik even met mijn zoon bel. Die zit thuis in Friesland de wedstrijden op tv te bekijken, hij ging vroeger ook mee. Dan mopperen we wat door de telefoon."

Dat komt doordat Cramer slecht z'n verlies kan. "En als je tussen duizenden mensen zit die dat ook hebben, dan is dat een virus waar je mee wordt besmet. Als we terecht verliezen is er niks aan de hand. Maar ik kan heel nijdig worden als we verdiend verliezen en ik geen inzet heb gezien. Of zo'n nederlaag tegen PSV, dat vind ik een belediging voor PEC. Als de club onrecht wordt aangedaan, voel ik dat ook. Want het is wel mijn cluppie hè."
Die betrokkenheid voelt Cramer niet als enige. "Ik zie het om me heen in het stadion. De beleving, hoe supporters juichen, uit hun dak gaan en kunnen rouwen. Dat zag je onlangs bij het overlijden van supporter Gesina Procee. Je merkt dan dat je als supporters een band hebt. Dat je onderdeel bent van iets groters."

Cramer heeft in de loop van de jaren en vaste werkwijze ontwikkeld voor de column. "Ik wacht tot ik het eerste gevoel kwijt ben en ga dan achter mijn laptop zitten. Dan ben ik nog blanco. Ik denk na, sta dan weer op, ga in de tuin een sigaret roken en denk nog wat verder na. Dan schiet me wel wat te binnen. En dan rolt er ineens een zin uit. Die moet kort en krachtig zijn, en moet de lezer meteen vastpakken. Dan begint het proces waar ik iedere keer weer verbaasd over ben en rolt de column er ineens uit. Dat is zo bijzonder, en het is zo'n ongelooflijk genot om dat te doen. Ineens heb ik dan 400 woorden en moet ik er een eind aan breien. Dan ga ik weer in de tuin een sigaret roken en dan komt de slotzin ook wel."

'Jij schrijft toch die stukkies?', hoort Cramer soms in het stadion. "Sommige zien me door de column als kenner. Maar ik heb er helemaal geen verstand van. Ik kan schrijven èn voluit genieten van een wedstrijd, die twee dingen breng ik bij elkaar. Ik ben gewoon een stukjesschrijver. Misschien komt dat over als valse bescheidenheid. Maar ik vind het leuk om te doen en de reacties van lezers stimuleren om door te gaan, die zijn voor 99 procent positief. Maar dat ik invloed heb, ik weet het niet."
Toch noemde oud-directeur Joost Broerse hem een opinion-maker. "Ach, zo zie ik mezelf helemaal niet. Vorige week op de supportersavond zei iemand dat hij het structureel oneens met me is. Dat vind ik prachtig. Wat ik wil is mijn liefde voor voetbal delen, voetbal is een deel van mijn leven. Daar gaat het boek ook over. Soms gaat het even over voetbal, maar dat is niet de hoofdmoot. Voetbal is de aanleiding."

'Van de tribune…' is vanaf zaterdag 10 november voor 16,50 euro te koop via de fanshop van PEC Zwolle, bij het supportershome, tabakshop Thomas à Kempis, Goedhart Boeken, en Westerhof Boeken.

Joop de Haan
Meer berichten

Shopbox