Foto: Joop de Haan
Column

Geloof of effectmeting?

Ik viel van mijn stoel toen ik het las. De vragen die de Zwolse VVD aan het College heeft gesteld over de gang van zaken bij Scania. Zij zijn bang dat Scania uit de stad gaat vertrekken omdat de vakbonden en een aantal 'dwarsliggers' actie voeren. Het economisch belang van dit bedrijf met 2.400 werknemers is groot en de bonden brengen dit nu in gevaar. Zij verpesten het voor de zwijgende meerderheid en de VVD wil nu dat het College de vakbonden de les gaat lezen en de gevolgen van hun acties gaat duidelijk maken. Volgens de liberalen gaan de belangen van de bonden niet boven de belangen van een aantrekkelijk vestigingsklimaat en daarmee ook banen voor Zwollenaren. Ik hoop en verwacht dat het College zich niet voor dit karretje laat spannen. Het is alsof de voetballer in de pauze door de koffiejuffrouw wordt gevraagd niet meer te scoren omdat het zo zielig is voor de tegenstander. Bovendien is het volstrekt onduidelijk of er sprake is van vertrek en mocht dat zo zijn of dat dan veroorzaakt wordt door genoemde vakbondsacties.

Het vestigingsklimaat is overigens hot news. De hele dividendbelastingkwestie stond in dit teken. Massale oppositie moest wel leiden tot heroverweging. Immers, briesende, koppige Rutte stond in zijn hemd toen Unilever besloot, ondanks het voornemen, niet naar Rotterdam te komen. Toch is het niet koppige Rutte die mij is bijgebleven. Op zich ben ik het namelijk wel eens met diegenen die voor een goed vestigingsklimaat pleiten. Neen, waar ik mij al jaren over verbaas is dat politici en bestuurders bereid zijn miljoenen uit te trekken uitsluitend op basis van geloof.

Of niet staken of de afschaffing van de dividendbelasting leiden tot het veronderstelde doel (behoud dan wel vestiging van bedrijven met hun banen) is namelijk een kwestie van geloof. De reactie van Unilever vormde tot verdriet van Rutte het ultieme bewijs. Overigens geldt deze 'geloofskwestie' niet alleen voor beleid op het gebied van het vestigingsmilieu, maar ook voor investeringen in ontwikkelingshulp, onderwijs of stadspromotie. Waarom doen we in dit land niet aan output/effectmeting? Er zou een voorbeeld genomen kunnen worden aan de medische wetenschap. Hier is het normaal om eerst effecten te meten. In proeven bij gelijke groepen waar de ene wel en de andere niet wordt voorzien van een bepaald middel wordt bekeken welk effect wordt gesorteerd.

In het gemeentelijk en ander overheidsbeleid vaart men echter op het kompas van het geloof. Het rotsvaste geloof dat afschaffing van de dividendbelasting leidt tot de vestiging van bedrijven, de overtuiging dat meer asfalt leidt tot minder files en dat stadspromotie meer bezoekers en bestedingen oplevert.

We zouden ons rotsvaste geloof in moeten ruilen voor output/effectmeting. Daarmee kan veel teleurstelling worden voorkomen. En voor de Zwolse VVD en de politiek in het algemeen zal het enorm kunnen helpen om voor bepaalde acties meerderheden te verwerven. Als je het effect in harde cijfers kunt aantonen zal de tegenstand immers smelten als sneeuw voor de zon. Geldt dat ook voor voorstellen zoals het idee de vakbonden te vertellen wat hun rol is? Neen, daar is een andere oplossing voor. Schoenmaker blijf bij je leest is daarvoor het goede Nederlandse spreekwoord, geloof ik.

Frits Smit

Joop de Haan
Meer berichten

Shopbox