Logo peperbus.nl


Jaap Hagedoorn, voorzitter van de Stichting Stolpersteine Zwolle, voor de synagoge aan de Samuel Hirschstraat . (foto: Alie de Vries)
Jaap Hagedoorn, voorzitter van de Stichting Stolpersteine Zwolle, voor de synagoge aan de Samuel Hirschstraat . (foto: Alie de Vries)

Struikelen over 458 Zwolse stenen

Zwolle - We lopen er meestal aan voorbij. De glimmende messing plaatjes op de stoep met teksten als Lea Hirsch geboren 1910 vermoord 23-7-1943 Sobibor. Lea was de dochter van rabbijn Samuel Hirsch. Het plaatje ligt voor haar huis in de Bloemendalstraat. Lea is één van de 458 joodse Zwollenaren die in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord. Vanwege hun afkomst.

(door Alie de Vries)

"Het project Stolpersteine (struikelstenen) is bedacht door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Hij wilde een kunstwerk van herinnering maken", vertelt Jaap Hagedoorn, voorzitter van de Stichting Stolpersteine Zwolle. "De kracht van het project is dat het drama van de jodenvervolging teruggebracht wordt tot personen. Zwolse mensen die hun leven leidden in Zwolse straten en huizen. Het project werd destijds niet door iedereen met open armen ontvangen. 'Nu lopen ze weer over ons heen', vonden sommigen.

Maar de meeste mensen vonden het een mooie manier om de herinnering levend te houden."Voordat de stenen gelegd kunnen worden moet er heel wat gebeuren. Er moet uitgezocht worden wat het laatste vrijwillige woonadres in Zwolle was. De geschiedenis van de joodse bewoners wordt onderzocht. Eventuele familie wordt opgespoord en er wordt gesproken met de huidige eigenaren van het huis waar de stenen voor komen te liggen.

Of dat wel eens problemen geeft? "We gaan in gesprek en bespreken te noodzaak van herdenken. Tot nu toe zijn we daar altijd prima uitgekomen. Er zijn sinds het project in 2013 begon zo'n 170 stenen gelegd. Het kost tijd en geld om voor elke vermoorde joodse Zwollenaar een struikelsteen te laten maken maar dat is niet erg. Zo kunnen we iedere overledene aandacht geven. Het vermoorden ging snel en massaal, het laatste wat we willen is de stenen ook en masse leggen. We merken ook dat de stenen belangrijk worden gevonden door de nabestaanden. Ook al is er niets meer over, de steen is een teken dat iemand heeft geleefd."

Zwolle was in de jaren veertig veel kleiner dan nu. De stenen zijn dan ook te vinden in de Binnenstad, Assendorp, Wipstrik en de Bolle Bieste. "Soms zijn de huizen er niet meer, zoals in de Bolle Bieste, dan maken we gebruik van kadastertekeningen om de juiste plek te bepalen." Van de 458 stenen die gelegd worden is er voor ongeveer 400 stenen geld ingezameld. Wie voor de resterende 58 stenen een bijdrage wil leveren kan contact opnemen met de Stichting Stolpersteine Zwolle. "Het ingezamelde geld komt hoofdzakelijk van particulieren. Het is mooi om te zien hoe de gemeenschap dat heeft opgepakt. De stichting hoopt dat mensen/scholen de Stolpersteine willen onderhouden.

1 reactie
Meer berichten

Shopbox