Logo peperbus.nl


Foto: Joop de Haan
Column

Eén gedachte in een woord

Dat 'volkslied aanleren' uit de gelekte onderhandelingen moest ik even verwerken. Ik was druk bezig om te bepalen wat ik nou vind van het verplicht stellen op scholen en checkte in mijn hoofd de werkelijke betekenis van het Wilhelmus toen ander een artikel zich al aan me opdrong. De minuut stilte op Playa de Catalunia ter nagedachtenis aan de genadeloze aanslag in Barcelona die vrijwel meteen gevolgd werd door het door de menigte gescandeerde salvo: 'Wees niet bang'. In drie woorden bepaalt de massa treffend haar houding tegenover weerzinwekkend terrorisme.

En weer iets later maakte ik de sprong naar wat ik een week eerder op de Documenta in Kassel meemaakte: ik kwam in een donker filmzaaltje terecht en vraag me niet waarom maar ik bleef een dik half uur hangen. Er draaide een film waarin een Aziatische cineast vanuit het Aziatische perspectief zijn herinneringen aan WO II verfilmde. Nieuw door de andere blik maar ook meteen te plaatsen door de gruweldaden indrukwekkend te verbeelden. Vrijwel iedereen bleef zitten en kijken en bij het verlaten van de zaal zag ik bij sommigen traansporen op de wangen.

Oké dit gaat over kippenvel, geraakt worden, met elkaar één woord worden.

Ik denk dat ik niet de volle porté van het Wilhelmus kan uitleggen of het er mee eens zijn maar er bestaan momenten dat ik het overtuigend zal meezingen.

Ondanks het roepen 'Wees niet bang' zijn we natuurlijk schijtbenauwd voor terroristische aanslagen. De letterlijke betekenis van een woord doet de overdrachtelijke tekort. Er ligt meer in woorden besloten dan wat er gezegd wordt.

En het is een lastig bruggetje wat ik nu wil maken binnen de beperking van de maximale 520 woorden die ik hier mag schrijven maar groepen mensen die op een moment in een woord of beeld een gezamenlijk voelen proberen te vatten… dat fascineert me. En juist dat heeft te maken met mijn werk in de kunsten. Moeiteloos kan ik switchen van het werken binnen een theater, een kerk als cultuurpodium of een museum. Wat ik op al deze werkplekken vind is die overdrachtelijke zeggingskracht: het unieke vermogen van kunstenaars om met verbeelding ook op de wereld te reflecteren. Dat het bestaat dat mensen zich laten raken door kunst, muziek, historie en door theater - door mensen bedacht en gemaakt - komt omdat er steeds weer gezocht wordt naar wat de werkelijkheid overstijgt.

Ik herken dat in het Stedelijk Museum Zwolle waar we nu op een keerpunt in onze geschiedenis staan. De mensen hier hebben jarenlang hard gewerkt om het unieke van de collectie van het museum voor het voetlicht te brengen. En dan mag de organisatie worden opgeheven, mensen worden ontslagen, gebouwen in nieuwe handen overgaan… de vertelkracht van de collectie blijft bestaan en het laten zien van kunst gaat gewoon door. Een collectie die oud is, steeds weer actueel maken en betekenisvol kan alleen maar als dat gebeurt door mensen met veel vakkennis en gedrevenheid.

En in de overtuiging dat de Zwolse verhalen verteld moeten worden gaan we door.

Benjamin Koolstra

Directeur a.i. Stedelijk Museum Zwolle

Reageer als eerste
Meer berichten