<p>Zwolle Hilda van der Tuin over brugklassers. © 2015 Foto Frans Paalman Zwolle</p>

Zwolle Hilda van der Tuin over brugklassers. © 2015 Foto Frans Paalman Zwolle

(Foto: FotoPersBuro Frans Paalman)
Columns

Leren verliezen

De vader keek behoorlijk verbaasd toen hij zijn zoon ophaalde en zag dat wij een kaartspelletje ‘pesten’ aan het doen waren. Hij vroeg zich af hoe dit kon bijdragen aan de hulpvraag om te leren omgaan met faalangst.

Samen een spelletje spelen. Doe je het nog met je kind(eren)? Vanaf een jaar of vier kunnen kinderen het spelverloop volgen. Veel kinderen vinden de competitie ook heel leuk. Ze willen iets nieuws leren en willen bewijzen dat ze dat heel goed beheersen. Verlies is dan vaak een grote teleurstelling. En voor je het weet vliegt het spelbord door de kamer of stampt er een boos kind de trap op. Tot een jaar of 8 of 9 vinden veel kinderen het lastig hun verlies te accepteren. En dat is oké! Door het omgaan met verlies oefent je kind met belangrijke zaken als incasseren, volhouden, omgaan met te hoge verwachtingen.

Bij jonge kinderen kun je starten met spelletjes waar de geluksfactor een rol speelt. Dan ziet je zoon of dochter dat iedereen tegenslag te verduren krijgt. Ook zijn er leuke coöperatieve spellen waarbij je moet samenwerken om een resultaat te halen. Dat helpt in dit stadium om zelfvertrouwen te kweken. Bij dammen of schaken komt bijvoorbeeld veel overzicht kijken en dat past nog niet bij de leeftijd. Langzamerhand stap je dan over op een meer cognitief spel.

Voor mij is het heel interessant om te zien hoe een kind reageert in een spel. Als een kind fanatiek het spel ingaat is het waarschijnlijk resultaatgericht en ambitieus. Als een kind eerst vraagt of ik de spelregels wil voorlezen is het heel nauwkeurig en oplettend. Daardoor weet ik welke aanpak het beste gaat werken. Ik leg ook uit dat de spelregels van een spel overeenkomen met regels thuis of in de klas. Duidelijke regels helpen om helder te krijgen wat er van je verwacht wordt, om te voorkomen dat het chaos wordt en om het voor iedereen leuk te houden.

Een spel doen geeft ook inzicht in strategieën die kunnen helpen om met faalangst om te gaan. Dan mag het kind een spel kiezen dat het nog niet kent. Hij krijgt dan de opdracht zelf te ontdekken hoe dit spel gespeeld moet worden. De manier waarop het kind dan te werk gaat vertelt veel over de oplossingsstrategieën die een kind toepast als het moeilijk wordt. Sommige kinderen beginnen gewoon maar ergens. Zij vergeten dus eerst het doel helder te krijgen. Anderen vergelijken het met een spelletje dat ze al kennen. Maar dan vergeten zij nieuwe toepassingen te ontdekken. Samen maken wij een lijst van goede strategieën. Hierop staan tips als ‘ik lees de opdracht goed’ of ‘ik kan opnieuw beginnen’’. Bij een lastige situatie kan het kind dit overzicht erbij pakken en op dat moment de juiste strategie kiezen.

Of ik mijn cliëntjes wel eens ‘laat winnen’? Nee, dat doe ik niet. Ik weet hoe belangrijk het is om te leren falen. Dat is onderdeel van het leven en maakt een kind stevig. Natuurlijk geef ik het kind wel de kans zijn emoties te uiten én te beheersen. Maar nu moet ik stoppen. Onze zoon vraagt of ik mee wil doen aan een spelletje Kolonisten van Catan. “Ik kom eraan!”

Hilda van der Tuin is kinder- en jongerencoach.

Wil je meer informatie of persoonlijke begeleiding voor je kind? Kijk dan op www.jijzwolle.nl

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden